اخبار و گزارش

برنامه ویدیوئى پرتو نور تحت عنوان: نهادهاى مدنى سنتى

برنامه تلویزیونى “پرتو نور” شماره ۱۳۳۱
نهادهاى مدنى سنتى
به مدت ۵۷ دقیقه

ادامه »

مقالات

مرثیه جنگل»

این روزها می شنوم که از قانون حفاظت جنگل در مجلس سخن در میان است. گویا قرار است که در طول ده سال برخی کنترل ها در بهره برداری از جنگل های شمال اعمال شود تا به اصطلاح امکان تنفسی برای جنگل ها فراهم آید و در این مدت جنگل ها بتوانند اندکی تمدید قوا […]

ادامه »
پاسخ هایی برای اندیشیدن ۹۵- یک رفرم کامل؛ تاریخ اسلام مین گذاری شده است»

اشاره: این متن در پاسخ اقتراح سایت انجمن آزادی اندیشه نوشته و با عنوان یاد شده در همانجا منتشر شده است. اگر بپذیریم که مسئله در ایران اساسا سیاسی است و در حل مشکل جداسازی دین از سیاست، دست بالا را سیاست دارد. چه تعریفی از سیاست داریم؟ آیا می‌توان راه حل سیاسی را به […]

ادامه »
تأملی در رخداد غدیر»

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام- قسمت هفدهم درآمد در دو جستار پیشین به دو موضوع مهم در قلمرو سنت اندیشه سیاسی مسلمانان (از آغاز تا کنون) پرداختم؛ یکی مدعای انحصاری بودن خلافت و امارت ذیل حدیث مشهور «الائمه من قریش» و دیگر، طرح پرسش انتصابی و یا انتخابی بودن خلافت در تفکر مؤمنان […]

ادامه »
آیا صلح در پرتو دین ممکن است؟»

اشاره: این مقاله پیش از این در سایت نگام با عنوان «دین و صلح» منتشر شده است. دیباچه هرچند ساده سازی و تقلیل گرایی در مسائل پیچیده می تواند موجب گمراهی ذهن و اندیشه شود ولی برای تفهیم و تفاهم گاه ضروری می نماید. اگر بتوان مهم ترین خواسته عمومی و اجتماعی بشر در طول […]

ادامه »
ستیز وسازش عربان و ایرانیان»

اشاره: این مقاله پیش از این در شماره ۱۲ میهن منتشر شده است. این نوشتار در دو بخش روابط اعراب و ایرانیان در روزگاران پیش از اسلام و بعد در دوران پس از اسلام و محورهای ستیز و سازش آنان سامان یافته است. الف-ایرانیان و عربان در گذر تاریخ باستان شاید لازم باشد نخست اشاره […]

ادامه »
خلافت از دیدگاه امام علی؛ انتخابی یا انتصابی؟»

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام-قسمت شانزدهم درآمد از موضوعات بسیار مهم در تاریخ اسلام آغازین، موضوع خلافت یا همان امارت و به اصطلاح امرورزین «حکومت» انتخابی و یا انتصابی است. نقطه آغازین این اختلاف نظری در ماجرای سقیفه و انتخاب نخستین فرمانروا پس از درگذشت نبی اسلام است؛ اختلافی که بعدها طی یک […]

ادامه »
حقوق بشر اسلامی و پارادوکس ذاتی اش برای نقض سیستماتیک حقوق بشر»

اشاره: متن زیر در پاسخ به اقتراح سایت رادیو زمانه در باب «حقوق بشر اسلامی» نوشته و به صورت گزارشی در کنار چند اظهار نظر دیگر در روز ۱۲ دسامبر ۲۰۱۶ در همانجا منتشر شده است. پس از آن که در دهم دسامبر سال ۱۹۴۸ (۱۹ آذر ۱۳۲۷) اعلامیه جهانی حقوق بشر به تصویب مجمع […]

ادامه »
پاسخ هایی بری اندیشیدن ۹۴- پاسخی به چند کامنت حول مقاله نقد یک حدیث»

اشاره: متن زیر پرسش ها و انتقادهای چند تن حول مقاله «حق انحصاری فرمانروایی در قریش» است که در زیتون منتشر شده و اکنون در اینجا بازنشر می شود. جناب اشکوری، به نظر می آید که سخت در تعارض به سر میبرید میگویید: “درهرحال به نظر می رسد که چند شخصیت قریشی هوشمند در مقطع […]

ادامه »
چه نیازی به فراکسیون در مجلس یا معیار زبان؟»

در باره تشکیل فراکسیون ترکان و یا ترک زبانان در مجلس شورای اسلامی در مرحله نخست باید دید هدف و یا اهداف چنین اقدامی چیست. ظاهرا طبق سخنانی که گاه و بیگاه گفته شده، هدف اصلی و اساسی چنین اقدامی، دفاع از حقوق قومی ترک زبانان در مناطق ترک نشین و احیانا سراسر ایران ذیل […]

ادامه »
«انحصار فرمانروایی در قریش»؛ نقد و بررسی یک حدیث»

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام-قسمت پانزدهم درآمد یکی از موضوعات پر چالش و مهم و در عین حال مبهم در تاریخ نیم قرن نحست، دعوی «الائمه من قریش» است که در هنگامه نزاع سیاسی دو جناح مسلمان مکی (مهاجرین» و مدنی (انصار) از سوی ابی بکر در سقیفه مطرح شد و در پی […]

ادامه »
یک خاطره عبرت آموز از آقای موسوی اردبیلی»

با این که گفته اند «از درگذشتگان به خیر یاد کنید» اما در اینجا می خواهم با ذکر خاطره ای از مرحوم آیت الله سید عبدلکریم موسوی اردبیلی یادی بکنم؛ هرچند که شاید چندان ذکر خیری نباشد ولی می پندارم که کسی در این مقام و موقعیت و مسئولیت دیگر یک مرده عادی نیست و […]

ادامه »
آیا دنیا احمدی نژادی می شود؟!»

احتمالا در سال دوم ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد و در بحبوحه جنجال بر سر انکار هولوکاست بود که یک بار خبرنگار تلویزیون فرانسه در یک گفتگو با اشاره به همان ماجرای هولوکاست به احمدی نژاد گفت که: اغلب مردم جهان و بیشتر در اروپا و فرانسه با حرفهای شما مخالف اند و احمدی نژاد […]

ادامه »
تأملی در باب حمله به کاروانهای قریش»

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام-قسمت چهاردهم تحریر محل نزاع در قلمرو موضوع جهاد تتمه ای باقی مانده که ناگزیر لازم است بدان به طور مستقل پرداخته شود و آن موضوع چند حمله به چند کاروان تجاری و یا گروه نظامی قریش از سوی پیامبر اسلام و مسلمانان در مدینه است. چنان که در […]

ادامه »
در چند و چون تاریخ نگاری اسلام»

درآمد اخیرا دوست گرامی جناب آقای دکتر محمدرضا نیکفر در مقام پاسخ بر یک مقاله آقای سروش دباغ، مقاله ای با عنوان «خود دین» در سایت رادیو زمانه (مورخ ۱۹ مهرماه ۹۵) انتشار داده و در یکی از پانوشت های آن، به یکی از نوشته های من اشاره کرده و در مقام نقد آن و […]

ادامه »

بیانیه‌ها و پیام‌ها

درخواست آزادی مرتضی مرادپور»

بیانیه برای درخواست آزادی آقای مرتضی مرادپور آقای مرتضی مرادپور، زندانی سیاسی و از فعالان مدنی ترک آذربایجانی، بیش از پنجاه روز است که اعتصاب غذا کرده و خواستار اعمال ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی در مورد پرونده خویش است. چنانچه این ماده- که حق متهم است- اجرا شود او باید آزاد گردد. به گفته […]


اعتراض ۱۸۰ نفر از فعالان سیاسی و مدنی به حکم دادگاه ویژه روحانیت علیه احمد منتظری»

براساس خبر سایت آیت الله منتظری، «دادگاه ویژه روحانیت» آقای احمد منتظری را به «جرم» انتشار نوار گفت‌وگوی آیت الله منتظری با هیئتِ کشتار سال ۶۷ به ۲۱ سال حبس محکوم کرده است که با «عنایت» به «علل مخففه»! آن را به شش سال حکم تعزیری قطعی کرده است. «دادگاه ویژه روحانیت» از اساس خود […]


حکم سنگین احمد منتظری حمایت حاکمیت از کمیته مرگ است»

بیانیه شش نواندیش دینی اعدام های زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ از سیاه ترین اوراق کارنامه جمهوری اسلامی است. انتشار نوار سخنان فقیه عالیقدر آقای منتظری در دیدار ۲۴ مرداد ۱۳۶۷با کمیته مرگ تهران، تاکید مجددی بر خلاف قانون و خلاف شرع بودن آن اعدام ها از سوی قائم مقام وقت رهبری و یکی از […]


زندانیان سیاسی را آزاد کنید»

زیتون- ۱۲۰ کنش‌گر سیاسی و استاد دانشگاه، با انتشار نامه‌ای به وضعیت زندانیان سیاسی در ایران اعتراض کردند. آن‌ها در نامه خود نوشتند «استبداد دینی حاکم بر کشور و نهادهای امنیتی و قضایی» هر روز «برگی جدید بر پرونده اسف‌بار خود می‌افزایند.» به گزارش «زیتون»، امضا کنندگان این نامه در اعتراض به تایید حکم ۱۶ […]


سخنرانى‌ها

یازدهمین همایش ایران‌شناسی در وین»

ایران‌شناسی در وین: از کتیبه‌های هخامنشی تا “اسلامی‌سازی”


سخنرانی در بحث آزاد وقایع خرداد ۱۳۶۰ و حذف اولین رئیس جمهوری در آینه حق حاکمیت ملی»

بحث آزاد بین محمد جعفری و حسن یوسفی اشکوری
سخنرانی ۸ ژوییه ۱۳۹۵ در پاریس


سخنرانی ماه خدا در جمعیت رحمان پاریس»

سخنرانى در مراسم جمعیت رحمان
مکان: پاریس
موضوع: ماه خدا
تاریخ: شنبه ۱۸ جون ۲۰۱۶
برابر با ۲۹ خرداد ۱۳۹۵


روایت های متفاوت در جوامع مختلف غربی چگونه اجرا می شوند والگوی مناسب برای ایران کدام است؟»

روایت های متفاوت از لائیسیته درجوامع مختلف غربی چگونه اجرا می شوند و الگوی مناسب برای ایران کدام است؟ ” لائیسیته” در غرب قدمتی بیش از یک قرن دارد و هر کدام از جوامع غربی با توجه به شرایط خاص تاریخی خود تعریف ویژه ای از لائیسیته را نهادی کرده و روایتی متناسب با ویژه […]


مصاحبه‌ها

مصاحبه با رادیو فردا: برنامه میزبان»

میزبان این هفته ما حسن یوسفی اشکوری است. آقای اشکوری یکی از معروف‌ترین فعالان اسلامی است که به جدایی دین از دولت اعتقاد دارد. او نویسنده و پژوهشگر دینی است و از لحاظ سیاسی به جریان ملی مذهبی نزدیک است.
او تا حدود ۱۵ سال پیش روحانی بود ولی بعد از شرکت در کنفرانسی در برلین در دادگاه ویژه روحانیت به اتهام توهین به مقدسات خلع لباس و به زندان محکوم شد. آنچه که برای او مشکل آفرید اعتقاد او به آزادی حجاب و تغییرپذیری احکام اجتماعی اسلام است. او از طرفداران اندیشه‌های دکتر علی شریعتی است و بعد از انقلاب نماینده مجلس شد.


مصاحبه با رادیو فرانسه: حسن روحانی و منشور حقوق شهروندی»

حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی ایران، درهفته ای گذشت با فراخوان یک همایش قانون اساسی وحقوق ملت، رسما، ازآنچه «منشور حقوق شهروندی» نامید شده رونمایی کرد. تدوین کنندگان این سند در بند‌های یک صد و بیست‌گانهٔ منشورلزوم رعایت حقوق شهروندی را به بندهای موجود درنص قانون اساسی ارجاع داده‌اند. روحانی درسخنان مفصل خود درمعرفی منشورباردیگر […]


مصاحبه با بى‌بى‌سى درباره مناسبات سنی و شیعه و بهایی»

در تاریخ اسلام از جمله اسلام در ایران غالبا آنکه از جریان دینی اکثریت بیرون زده خطرناک تر از کسی قلمداد شده که از ابتدا خارج دین بوده. چرا؟ چرا رابطه ی جریان اصلی دینی با اقلیت چنین خشن بوده است؟ در اهل سنت، شیعه را رافضی خواندن رایج است. چند سال پیش در تحقیقی […]


مصاحبه با رادیو فرانسه:: فساد قوۀ قضاییۀ ایران آئینۀ فساد در کل نظام و کشور است»

کشمکش میان محمود صادقی، نمایندۀ اصلاح طلب مجلس ایران و رییس قوۀ قضاییه، صادق لاریجانی عملاً به جدال سیاسی حول مسئلۀ فساد در قوۀ قضاییه جمهوری اسلامی تبدیل شده است. آخرین پردۀ این جدال سیاسی شکایتی است که محمود صادقی علیه رییس قوۀ قضاییه ایران به دادگاه ویژه روحانیت تسلیم کرده است. در کانون این […]


مقالات برگزيده از ديگران

هابرماس و امکان امتناع علوم انسانی اسلامی»

اشاره: این متن در شماره ۱۰۱ نشریه چشم انداز ایران منتشر شده است. پاسخ‌های شهریار شفقی به پرسش‌های مکتوب چشم‌انداز ایران مجله جدی و صادق شما پرسشی درباره ارتباط سخنان یورگن هابرماس (در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۵ به مناسبت قبول جایزه کلوگه) به مقوله «علوم انسانی اسلامی» پرسیده است. از این رو خود را مقید می‌دانم […]


هابرماس و جامعه ایرانی»

اشاره: متن زیر گفتگوی نشریه چشم انداز ایران با آقای مسعود پدرام است که در شماره ۱۰۱ این نشریه منتشر شده است در سال‌های ۵۳ تا ۵۴ در جریانات اسلامی، تضاد دین و علم وجود داشت که کار به‌جاهای باریک نیز کشید. حتی به زنده‌یاد شریف واقفی هم که گفته بودند تشکل جدیدی راه بیندازیم، […]


نواندیشی دینی در سه پرده»

اشاره: این مقاله به قلم آقای دکتر آرش نراقی است و پیش از این در سایت بی بی سی منتشر شده است/ . جریان نواندیشی دینی در ایران پس از انقلاب اسلامی تحولات چشمگیری پذیرفته است. از جمله این تحولات ظهور گرایشهای فکری متفاوت در دل این جریان فکری مادر است. به نظر می رسد […]


بالندگی و باروری اندیشه اصلاح دینی»

اشاره: این مقاله به قلم آقای دکتر محمود صدری است که پیش از این در سایت رادیو زمانه منتشر شده است. نو اندیشی دینی در منظر رسالت روشنفکری (۲) در بخش نخستین این گفتار بیان کردم که نواندیشی دینی را می‌توان به گونه طیفی در نظر گرفت که در یک انتهای آن “بازسازی دینی” قرار […]