اخبار و گزارش

برنامه ویدیوئى پرتو نور تحت عنوان: پارادکس اسلام و انقلاب

برنامه تلویزیونى “پرتو نور” شماره ۱۵۳۲
پارادکس اسلام و انقلاب
به مدت ۵۷ دقیقه

ادامه »

مقالات

پوران شریعت رضوی؛ «زن»ی که «خودش» بود.»

تاریخ ما «تاریخ مذکر» است و این، هرچند با توجه به روند تاریخ در مرحله پس از عصر کشاورزی، طبیعی می نماید ولی در عین حال منطبق با عدالت نبوده و نیست. در این برساخت ظاهرا طبیعی، ای بسا زنانی که شایسته اند و گاه از همسرانان و یا فرزندان ذکورشان شایسته تر اما در […]

ادامه »
برآمد یک تجربه: امتناع حکومت دینی در چهلمین سال انقلاب اسلامی»

درآمد این نوشتار  به مناسبت چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب ایران منتشر و در اختیار مخاطبان قرار می گیرد. آنچه در این متن عرضه می شود محصول دانش نویسنده از تاریخ اسلام و به ویژه برآمد تجربه ناکام جمهوری اسلامی ایران است که در پی وقوع یک انقلاب بزرگ مردمی در ۱۳۵۷ رخ داد؛ انقلابی که […]

ادامه »
اسلام و روحانیت؛ برندگان و یا بازندگان انقلاب؟»

اشاره» این مقاله در سایت دویچه وله منتشر شده است. پاسخ اجمالی پاسخ کوتاه من به پرسش عنوان نوشتار این است که اسلام و روحانیت شیعه با پیروزی انقلاب ایران در سال ۵۷ در آغاز برنده می نمودند ولی در اوج پیروزی روند زوال آغاز شد و حداقل تاکنون بازنده شمرده می شوند. آنچه در […]

ادامه »
شخصیت و آموزه های سید جمال الدین اسدآبادی»

مروری بر تاریخ اصلاح دینی در ایران معاصر – بخش نخست سید جمال ­الدین اسدآبادی – قسمت اول   درآمد مروری بر جریان اصلاح دینی معاصر ایران را با سید جمال­الدین اسدآبادی آغاز می کنیم. زیرا زندگی و افکار و آموزه ها و کارنامه سیاسی و اجتماعی او از سه جهت اهمیت دارد. اولا، سید […]

ادامه »
آیا قاتل امام علی «شکنجه» شد؟»

اخیرا در برنامه «به عبارت دیگر» تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی پیرامون شکنجه در جمهوری اسلامی، آقای ایرج مصداقی در گفتگو با آقای عنایت فانی اشاره‌ای به چگونگی مجازات ابن‌ ملجم مرادی ضارب و در نهایت قاتل امام علی بن ابی‌طالب به روایاتی اشاره کردند که در برخی منابع آمده است. هرچند خود ایشان نیز به درستی […]

ادامه »
سنگ نوشته «الزهیر» پایانی بر اسلام شناسی نوین؟»

اشاره: مقاله زیر به قلم آقای مزذک بامدادان است که در نقد یکی از مستندات من در مقاله «پیامبر و خلفای نخستین در حدیث دیگران» مشهور به کتیبه زهیر نگاشته شده است. مقاله در وب سایت کیهان لندن منتشر شده و سپس در وب سایت زیتون بازنشر یافته و اکنون به دلیل اهمیت موضوع در […]

ادامه »
وارونه نمایی سخنان امام خمینی در ادبیات اصولگرایان»

اشاره: این متن در پاسخ مقاله من با عنوان «اگر ز باغ رعیت ملک خورد سیبی» منتشر شده در سایت زیتون به قلم آقای امین کریم الدینی نوشته شده و در «ایران آنلاین» منتشر شده و در اینجا بازنشر می شود. پاسخ به مقاله حسن یوسفی اشکوری پیرامون مستند بهتان برای حفظ نظام امام خمینی […]

ادامه »
اگر ز باغ رعیت ملک خورد سیبی»

نقدی بر نقد امین کریم‌الدینی در موضوع بهتان برای حفظ نظام درآمد اخیرا مستندی تحت عنوان «بهتان برای حفظ نظام» به تهیه‌کنندگی حسین باستانی از شبکه بی‌بی‌سی فارسی پخش شد. در مستند به فتاوایی اشاره شده که مطابق آن، وفق روایتی منقول از نبی اسلام می‌توان برای بی‌اعتبار کردن و از چشم مردم انداختن بدعت‌گذاران در دین که موجب گمراهی مردم می‌شوند، از حربه بهتان […]

ادامه »
پیامبر و خلفای نخستین در «حدیث دیگران»»

جستار سی و هشتم درآمد با جستار سی و هفتم این سلسله گفتارها در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام به پایان رسید. گفتنی است که این مقالات فرازهایی‌ از مجموعه نسبتا بزرگ تاریخ قرن نخست (البته با تمرکز روی ایران پس از اسلام) هستند که در حال تحقیق و تحریر است و در صورت اتمام […]

ادامه »
بازگشت سلطنت؛ بایدها و نبایدها»

اشاره: این مقاله در شماره ۲۲ «میهن» منتشر شده است. درآمد اگر پادشاهی یا سلطنت را با دو مؤلفه «فرّ ایزدی» (یا «موهبت الهی» که در متمم قانون اساسی مشروطه با اصرار محمدعلیشاه گنجانده شد) و «وراثت» تعریف کنیم، سرزمین ایران (فلات ایران) آغازگر نظام سیاسی سلطنتی در دوره مادها و سپس شاهنشاهی از روزگار […]

ادامه »
مروری بر تاریخ اصلاح دینی در ایران معاصر»

اشاره: این متن در وب سایت «ندای آزادی» منتشر شده و اکنون در اینجا نیز بازنشر می شود در این گفتار یک مقدمه و چهار فصل از مجموعه مباحثی که در آینده مطرح خواهند شد، خواهد آمد. مقدمه از دی ماه ۱۳۹۷ (اوایل سال ۲۰۱۸) به همت و ابتکار جمعی از اعضا و علاقه مندان […]

ادامه »
بازتفسیر قیام امام حسین و رخداد کربلا در بستر تاریخ اسلام و تشیع»

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام – قسمت سی و هفتم درآمد در چهارمین قسمت از سلسله جستارهایی درباره جنبش حسین بن علی و واقعه کربلا و فاجعه عاشورا، سیری خواهیم داشت بر تفاسیر مختلف این واقعه در بستر تاریخ اسلام و تشیع و به ویژه در ایران معاصر. اهمیت داستان کربلا در تاریخ […]

ادامه »
رخدادی مهم اما تراژیک؛ نبش قبر یک زن بهایی»

اشاره: این مقاله در نشریه «خط صلح» منتشر شده است احتمالا اغلب اهل نظر و رسانه اطلاع یافته اند که اخیرا در یکی از روستاهای دماوند کالبد یک بانوی بهایی را (ظاهرا شبانه) از گور در آورده و در بیابان رها کرده و بعد نیروی انتظامی پیکر را یافته و به اعضای خانواده اطلاع داده […]

ادامه »
هم¬نوایی با «هم¬صدایی در برابر تحریم»»

اخیرا جمعی از هنرمندان و روشنفکران و فعالان عرصه های مختلف اجتماعی و مدنی کشورمان ایران، با امضای فراخوانی از عموم مردم جهان خواسته اند که در برابر تحریم های ظالمانه و ایران بر باده یک جانبه ایالات متحده آمریکا به اعتراض برخیزند. متن کوتاهی که نوشته اند با هوشمندی تمام تهیه شده و حاوی […]

ادامه »
نسبت قیام امام حسین با صلح امام حسن»

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام – قسمت سی و ششم درآمد موضوع مهم دیگر تعیین نسبت قیام امام حسین با صلح امام حسن است که از دیرباز مورد بحث و مناقشه بوده و هست. از آنجا که جز امام حسین دیگر امامان ده‌گانه بعدی (امام چهارم تا دوازدهم)، هیچ یک از طریق جنبش […]

ادامه »
امکان اصلاح در دین اسلام»

اشاره: این مقاله پیش از این در شماره ششم نشریه «آزادی اندیشه» منتشر شده و اکنون در اینجا بازنشر مشود. درآمد حول موضوع اصلاح (رفرم) و یا امتناع اصلاح در دین اسلام و یا در چگونگی و چرایی اصلاح دینی در ذهن و ادب اسلامی معاصر، موضوعات و مسائل مهم و فراوانی وجود دارد که […]

ادامه »

بیانیه‌ها و پیام‌ها

تسلیت جمعی از نواندیشان دینی به مناسبت درگذشت پوران شریعت رضوی»

تنها حقیقت است که می ماند! روح شکیبای دکتر پوران شریعت رضوی پس از عمری تلاش، پایداری و تحمل  سختی‌های وارده از دوست و دشمن، از تن خاکی رها شد. او در کودکی برادر خود “علی اصغر” را در برابر تجاوز ارتش شوروی، در اوان جوانی مهدی (آذر) برادر دیگر را با گلوله استبداد در […]


نامه سرگشاده بیش از هشتصد ایرانی: اسماعیل بخشی و سپیده قلیان را آزاد کنید»

  ما امضا کنندگان این بیانیه، ضمن ابراز نگرانی شدید از وضعیت اسماعیل بخشی و سپیده قلیان، ‏دستگاه امنیتی وزارت اطلاعات و شخص رئیس جمهوری را مسئول حفظ جان و سلامتی آن دو و دیگر ‏فعالان جنبش های اجتماعی دانسته و خواهان آزادی هرچه سریع‌تر این دو زندانی هستیم. iran-emrooz.net | Sat, 26.01.2019, 16:34 بیش […]


حمایت جمعی از فعالان ملی – مذهبی از تظلم خواهی اسماعیل بخشی»

متن کامل این نامه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قراره گرفته٬ به شرح زیر است: «آزادی» یکی از محوری ترین شعارهای انقلاب مردم ایران علیه استبداد در طول تاریخ ایران و علیه نظام سلطنتی بود. یکی از مصادیق مهم استبداد در نظر مردمان آن روزگار وجود «زندانی سیاسی» و «شکنجه» و یکی از نمادهای […]


بیانیه جمعی از ملی – مذهبی ها و برخی همراهان در حمایت از اعتراضات کارگران هفت تپه»

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است: “دولت موظف است حل ریشه ای مشکلات موجود در حوزه کارگری و اصلاح روش خصوصی سازی را در اولویت برنامه های خویش قرار دهد.” اعتراضات کارگران هفت تپه و فولاد اهواز که با رکود واحدهای تولیدی و تاخیر در […]


تضییع حقوق شهروندی بهاییان نفرت انگیز و مایه سرافگندگی است»

اشاره: اخیرا اعلام شد که پیکر بانویی کهنسال از هموطنان بهایی در گیلاوند دماوند به وسیله افرادی ناسناس از قبر بیرون آورده شده و در بیابان رها شده است. در پی آن نیروی انتظامی به خانواده پیشنهاد می کند که جنازه را به تهران برده و در آنجا دفن کنند ولی خانواده به دلیل محدودیت […]


سخنرانى‌ها

آیا انقلاب بهمن اسلامی بود؟»

وبینار زنده با امکان پرسش و پاسخ
یکشنبه ۲۷ ژانویه/برابر با ۷ بهمن
ساعت ۷ عصر اروپای مرکزی/۹:۳۰ شب تهران


مؤلفه‌هاى اصلى در جنبش پروتستانى»

به مناسبت پانصدمین سال رفرماسیون در اروپا و مغرب زمین سلسله جلساتی از آغاز سال ۲۰۱۸ میلادی در کلن برگزار میشود. در این سلسله گفتارها، رفرماسیون مسیحی و اصلاح دینی با تمرکز در ایران معاصر مورد بحث و گفتگو قرار میگیرد. موضوع سخن ماه فوریه: موئلفه های اصلی در جنبش پروتستانی سخنران: حسن یوسفی اشکوری


مروری بر تاریخچه جنبش اعتراضی مارتین لوتر»

به مناسبت پانصدمین سال رفرماسیون در اروپا و مغرب زمین سلسله جلساتی از آغاز سال ۲۰۱۸ میلادی در شهر کلن آلمان برگزار خواهد شد


سخنرانى نواندیشی دینی و حقوق زنان»

این سخنرانى در جمع دوستداران شریعتى در ریدکال انجام شده است: بخش اول [Audio clip: view full post to listen]


سخنرانى شریعتی و غرب»

این سخنرانى در جمع دوستداران شریعتى در ریدکال انجام شده است: بخش اول [Audio clip: view full post to listen]


مصاحبه‌ها

لائیسته و جایگاه حزب مذهبی در آینده ی ایران»

مصاحبه با تلویزیون دیدگاه
رامین کامران و حسن یوسفی اشکوری
برنامه‌ای از کورش عرفانی


انقلاب ۵۷ «اسلامی» نبود»

چهل سالگی انقلاب گفت‌‌و‌گو با حسن یوسفی اشکوری: انقلاب ۵۷ “اسلامی” نبود   ستم و خشونت نظام‌مند در چهاردهه حکومت‌داری جمهوری اسلامی پس از انقلاب ۱۳۵۷ باعث شده است که انتقاد از این حکومت مستقیماً به انتقاد از انقلاب ترجمه شود و فعالان انقلاب، به ویژه در شرایط بحرانی کنونی و در آستانه چهل‌سالگی آن انقلاب، به […]


مستند «بهتان برای حفظ نظام»»

استفاده حکومت ایران از انتشار تهمت –و حتی تهمت‌‌های جنسی– علیه منتقدان و دگراندیشان، حکایت آشنایی در دهه‌های گذشته است. حسین باستانی در مستند بهتان برای حفظ نظام، به بررسی “توجیهاتی شرعی” می‌پردازد


مصاحبه با برنامه چهره‌ها»

چهره ها عنوان برنامه ایست در معرفی و شناختی درون گرایانه از شخصیتهای علمی،سیاسی،فرهنگی و اجتماعی در گفتگویی صمیمی


مصاحبه با رادیو فرانسه: کش مکش میان حوزه وسیاست درتهران»

چشم‌انداز روز بقلم رحمت قاسم بیگلو به دنبال انتشارنامه ایت الله محمد یزدی به همتای حوزوی خود، ایت الله شبیرزنجانی، موج انتقادها ازتهران گذشت وبه محافل مذهبی درقم رسید. آیت الله یزدی دراین نامه به آیت الله شبیززنجانی، با اشاره به دیداراین مرجع تقلید با شماری ازچهرهای اصلاح طلب درخانه‌ی عبدالله نوری، هشدارداده است که […]


مقالات برگزيده از ديگران

روشنفکران دینی و مدل سیاسی حکمرانی»

اشاره: مقاله زیر به قلم آقایان حسین و علی پایاست که در زیتون منتشر شده و اکنون در اینجا بازنشر می شود. در مقاله حاضر، پس از معرفی کوتاهی از برخی از ویژگی های کلی نهضت روشنفکری دینی و ارائه توضیحاتی در خصوص رویکرد نویسندگان در چارچوب نهضت روشنفکری دینی به آموزه های اصلی آن، […]


عقلانیّت یا عدم عقلانیّتِ تعبّد دینی؟ ارزیابی انتقادیِ دلایلِ مصطفی ملکیان»

اشاره: مقاله زیر به قلم آقای آرش جمشیدپور است که در وب سایت نلوفر منتشر شده و در اینجا از وب سایت زیتون بازنشر می شود. «… مسئلۀ ارتباط تدیّن و تعقّل، ارتباط ایمان و عقل، و ارتباط تعبّد و استدلال … به گمان من بزرگ‌ترین مسئله و مشکل ماست». (۱) مصطفی ملکیان مصطفی ملکیان […]


علم و عقلانیت»

اشاره: متن زیر گفتگوی روزنامه سازندگی با آقای دکتر علی پایاست که در وب سایت زیتون بازنشر شده و اکنون در اینجا بار دیگر بازنشر می شود. جناب پایا «گره‌گشایی به شیوه فیلسوفان و مهندسان» در سلسله کتابهای صاحبنظران ایرانی در مورد آموزش عالی منتشر شده است. چه جنبهای از نهاد دانشگاه و علم را […]


صف‌بندی‌های فقه سکولار و فقه انقلابی در انتخاب جانشینی رهبر»

اشاره: متن زیر به قلم آقای یاسر میردامادی است که در سایب بی بی سی منتشر شده واکنون در اینجا بازنشر می شود. ۱- حوزه “انقلابی” در مسیر انشقاق در مرداد ماه امسال، رخدادی در شهر قم رقم خورد که می‌توان آن را نشان از تغییر رابطه نظام و حوزه به شمار آورد: بخش نزدیک […]


تاریخ فقه در خدمت حکمرانیِ بی‌مهار: نقدی بر کتاب مدخل علم فقه»

اشاره: این مقاله به قلم فاطمه صادقی است و در سایت زیتون منتشر شده و اکنون در اینجا بازنشر می شود. شکل‌گیری نظام جمهوری اسلامی، مجالی برای طرح بحث از نسبت میان فقه، حکومت و قانون بود. از همان ابتدای انقلاب چنین بحث­­ هایی مطرح شدند که مقتضیات حکومت جدید و طوفان حوادث، آنها را […]