اخبار و گزارش

برنامه ویدیوئى پرتو نور تحت عنوان: چرا جریان عدالت‌خواه شکست خورد؟

برنامه تلویزیونى “پرتو نور” شماره ۱۳۴۵
چرا جریان عدالت‌خواه شکست خورد؟
به مدت ۵۷ دقیقه

ادامه »

مقالات

به بهانه دیدار سفیران خارجی از زندان اوین»

اخیرا در خبرها بود که حدود چهل تن از سفیران خارجی از زندان اوین بازدید کرده اند و برخی از آنها نیز پس از بازدید از اوین اظهار رضایت کرده و شرایط زندانیان را مناسب دانسته و اقدامات حکومت را در این باب ستوده اند. این ماجرا خاطره ای را به یادم آورد و اندیشیدم […]

ادامه »
چرا امام علی کوفه را مرکز خلافت اسلامی قرار داد؟»

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام – قسمت بیست و سوم درآمد یکی از پرسش های مهم در تاریخ اسلام آغازین، انتقال مرکز خلافت اسلامی از مدینه به عراق و شهر کوفه و علل و عوامل آن است. این جابجایی در اوایل خلافت علی و به طور خاص در جریان رخداد جمل روی داد. […]

ادامه »
بازگشت به شریعتی؛ بازگشت به عدالت»

این مقاله در سایت خبری زیتون به تاریخ ۲۸ خرداد ۱۳۹۶ منتشر شده است. درآمد امسال چهلمین سالگشت درگذشت دکتر علی شریعتی است. بی گمان شریعتی یکی از اثرگذارترین سیمای روشنفکری ایران معاصر و از جهاتی مهم ترین متفکر نواندیش دینی در قرن اخیر ایران به شمار می آید. او بود که در دوران معاصر […]

ادامه »
از اسلامی کردن مدرنیته تا مدرن کردن اسلام»

این نوشتار در چهار فصل ذیل این عناوین سامان یافته است: آموزش، تحول فکری در بستر زمان، جمع بندی سیر تحول فکری و در نهایت آخرین اظهار نظر در باره آمریکا و اسرائیل و حکومت جمهوری اسلامی. ذیل عناوین می کوشم به اقتراح «میهن» پاسخ دهم.

ادامه »
پاسخ هایی برای اندیشیدن ۱۰۲- پاسخی به یک کامنت در مقاله درنگی در فعالیت سیاسی عایشه»

اشاره: متن زیر یک کامنت در پای مقاله درنگی در فعالیت سیاسی عایشه در زیتون و پاسخ من بر آن است که عینا بازنشر می شود. علی تبریزی گفت: خرداد ۱۳, ۱۳۹۶ در ۲:۲۹ ب٫ظ اینهمه حرف زدید، یک کمی هم تقبیح می کردید که عایشه بر تجسم حق و حقیقت، علی ع، امیر مومنان، […]

ادامه »
درنگی در باب فعالیت سیاسی عایشه همسر پیامبر»

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام – قسمت بیست و دوم درآمد دوران خلافت امام علی بن ابی طالب (سال ۳۵ تا ۴۰ هجری) از دورانهایی مهم در تاریخ اسلام است که از جهاتی بر تحولات فکری و عقیدتی و سیاسی و اجتماعی مسلمانان در ادوار بعد مستقیم و غیر مستقیم اثر نهاده است. […]

ادامه »
حبیب الله آشوری و «جنگ عمامه»»

نمی دانم چه رخ داده که این روزها بار دیگر برخی در ایران نبش قبر کرده و بار دیگر در باره مرحوم حبیب الله آشوری (نویسنده کتاب توحید) سخن گفته و عملا با اتهام زنی در مقام تحریف حقایق و تخریب شخصیت آن مرحوم برآمده اند. واقعا نمی دانم چه خبر است و پشت داستان […]

ادامه »
سخنی با دو مقام عالی جمهوری اسلامی»

بالاخره این انتخابات نیز گذشت. البته به خیر و خوشی. بر مردمی که با آگاهی و مسئولیت پذیری تشخیص دادند که، با توجه به تجارب تاریخی و شرایط خاص جهان و منطقه و میهن، از مسالمت جویانه ترین ابزار حل منازعات اجتماعی و سیاسی برای مدیریت خرد و کلان کشور یعنی صندوق رأی استفاده کنند، […]

ادامه »
پاسخ هایی برای اندیشیدن ۱۰۱-طرح چند نکته پیرامون مقاله تحلیلی نو بر شورشهای علیه عثمان»

اشاره: متن زیر طرح چند نکته پیرامون مقاله تحلیلی نو بر شورش غلیه عثمان» منتشر شده در سایت زیتون است و نیز پاسخ من بر آن. جمشید گفت: اردیبهشت ۲۶, ۱۳۹۶ در ۲:۰۸ ق٫ظ تا جایی که من دریافتم، در آن زمان بحث «مردم» یا «عموم» نبود، آنچه مطرح بود «مؤمنان» بودند. بنابر این سخن […]

ادامه »
چرا شرکت در انتخابات و رأی به روحانی قابل دفاع است؟»

درآمد حداقل از بیست سال قبل (پس از دوم خرداد ۱۳۷۶ و آغاز ریاست جمهوری محمد خاتمی و آغاز دوران تازه ای در حیات سیاسی و اجتماعی ایران معاصر) در هر انتخاباتی (اعم از مجلس و ریاست جمهوری و شوراها) مردم ایران به طور کلی به سه گروه متمایز تقسیم می شوند. گروهی معتقدند که […]

ادامه »
تحلیلی نو بر شورش های علیه عثمان»

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام – قسمت بیست و یکم درآمد دوران عثمان بن عَفّان گرچه به ظاهر آرام می نماید ولی از جهات مختلف دوران پرآشوبی است و در واقع آشوب آن در زیر پوست امپراتوری نوبنیاد عربی – اسلامی جریان داشته و همین آشوب در یک روند خطی به شورش هایی […]

ادامه »
پاسخ هایی برای اندیشیدن ۱۰۰- باز هم شرحی در باب تاریخ قرآن و سکه های نخست عصر اسلامی»

اشاره: در پی پاسخ من به پرسش های آقای توکلی در حاشیه مقاله تاریخ قرآن بار دیگر ایشان شرحی نوشته اند و من نیز به فراخور پاسخی نوشته و هر دو در پای همان مقاله پیش گفته در زیتون منتشر شده و اکنون در اینجا بازنشر می شوند. آقای اشکوری، با درودش ” این که […]

ادامه »
پاسخ هایی برای اندیشیدن ۹۹- پاسخ به یک کامنت در ارتباط با بخش دوم مقاله تاریخ قرآن»

اشاره: این متن پاسخی است به یک کامنت و چند پرسش و پاسخ آن در ارتباط با بخش دوم مقاله تاریخ قرآن در سایت زیتون. ابتدا متن کامنت می آید و بعد پاسخ من. چند سوال از اشکوری: این نسخه قران عثمان در کدام کتابخانه ، آرشیو نگهداری می شود؟ ( اینکه عثمان یک شخصیت […]

ادامه »
پاسخ هایی برای اندیشیدن ۹۸- حکم مرگ برای دگراندیشان در نظام های اقتدارگرای مذهبی»

اشاره: نتن زیر پاسخ هایی است کوتاه به پرسش های سایت رادیو زمانه است که اخیرا در متن یک گزارش رسانه ای در آن سایت منتشر شده است. – چرا به نظر شما جمهوری اسلامی از شکل گیری گروه‌های عرفانی می ترسد و برای برخی از اعضای آنها احکام اعدام صادر می کند؟ پاسخ: این […]

ادامه »

بیانیه‌ها و پیام‌ها

بیانیه جمعی از نمایندگان ادوار مجلس در دعوت مردم به مشارکت در انتخابات و رأی به حسن روحانی»

جمعی از نمایندگان ادوار مجلس با صدور بیانیه ای مردم را بر شرکت در انتخابات ریاست جمهوری و شوراها دعوت کرده و خواستار رای به حسن روحانی برای ریاست جمهوری شدند. در فرازی از این بیانیه آمده است : ” بحران های « منابع آب »، « مسائل زیست محیطی »، « صندوق های بازنشستگی […]


بیانیه جمعی از فعالان فرهگی و سیاسی خارج از کشور در مورد انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم»

«نه» به افراط گرایان، «آری» به اعتدالگرایان و اصلاحگرایان هموطنان عزیز! انتخابات سرنوشت ساز دیگری در پیش است. در ۲۹ اردیبهشت دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری برگزار خواهد شد. انتخابات به ویژه انتخابات ریاست جمهوری عموما صحنه معرفی، رقابت آزاد، سالم و دمکراتیک الگوهای کلان سیاسی است. در جمهوری اسلامی با وجود اهرم محدودکننده و […]


نامه به ترامپ؛ رابطه دوستانه میان همه ملت های جهان»

آقای دونالد ترامپ، رییس جمهور ایالات متحد آمریکا، در یکی از نخستین فرمان‌های شروعِ دورانِ حکومت خود به‌گونه‌ای شتاب زده ورود ایرانیان و شهروندان شش کشور مسلمان‌نشین دیگر را به آمریکا ممنوع کرده است. این دستورِ خلاف عرف و قانون‌های بین‌المللی شگفتی و اعتراض جامعه‌ی جهانی و آزادی‌خواهان را برانگیخته است. این فرمان یادآورِ تاریک‌ترین […]


تکذیب برخی مطالب خلاف واقع در باره حضور شماری از ایرانیان در کنفرانسی در ترکیه»

توضیحات ضروری در پی سئوالات برخی دوستان و ابهاماتی که برخی افراد در باره شرکت ما در کنفرانس های برگزار شده در آنکارا و استانبول ترکیه مطرح کرده اند، توضیحات ذیل را ضروری کرده است : ١ – هزینه رفت و برگشت و اقامت ما برای حضور در دو کنفرانس ( اشکوری در کنفرانس برادری […]


سخنرانى‌ها

یازدهمین همایش ایران‌شناسی در وین»

ایران‌شناسی در وین: از کتیبه‌های هخامنشی تا “اسلامی‌سازی”


سخنرانی در بحث آزاد وقایع خرداد ۱۳۶۰ و حذف اولین رئیس جمهوری در آینه حق حاکمیت ملی»

بحث آزاد بین محمد جعفری و حسن یوسفی اشکوری
سخنرانی ۸ ژوییه ۱۳۹۵ در پاریس


سخنرانی ماه خدا در جمعیت رحمان پاریس»

سخنرانى در مراسم جمعیت رحمان
مکان: پاریس
موضوع: ماه خدا
تاریخ: شنبه ۱۸ جون ۲۰۱۶
برابر با ۲۹ خرداد ۱۳۹۵


روایت های متفاوت در جوامع مختلف غربی چگونه اجرا می شوند والگوی مناسب برای ایران کدام است؟»

روایت های متفاوت از لائیسیته درجوامع مختلف غربی چگونه اجرا می شوند و الگوی مناسب برای ایران کدام است؟ ” لائیسیته” در غرب قدمتی بیش از یک قرن دارد و هر کدام از جوامع غربی با توجه به شرایط خاص تاریخی خود تعریف ویژه ای از لائیسیته را نهادی کرده و روایتی متناسب با ویژه […]


مصاحبه‌ها

مصاحبه با رادیو فرانسه: مشروعیت نظام اسلامی الهی یا مردمی؟»

جدل مقامات سیاسی – مذهبی جمهوری اسلامی ایران بر سر میزان و محدوده ی شرکت مردم در تعیین رهبران حکومت در کشور اسلامی همچنان ادامه دارد. منشاء مشروعیت حکومت دراسلام الهی است یا رای مردم است؟ حسن روحانی در هفته های اخیرگفته است براساس سنت و سخنان علی ابن ابی طالب مشروعیت حکومت مبتنی بر […]


پاسخ جنتی به روحانی؛ دعوایی دیرین با ریشه‌هایی در صدر اسلام»

این بار نوبت حسن روحانی بود که در یکی از ضیافت‌های افطارش به بهانه ایام عزاداری امام اول شیعیان نقل قولی از او را روایت کند که در آن گفته شده: «امیرالمومنین مبنای ولایت و حکومت را نظر مردم و انتخاب مردم می‌داند. لمن ولّیتموا امرکم، گفت که هر کس که شما او را به عنوان ولیّ خودتان و رهبر جامعه برگزینید من هم اطاعت می‌کنم، من هم می‌شنوم و اجرا می‌کنم. امیرالمومنین مبنای حکومت و فرمانروایی را رای مردم، خواست مردم و آرای مردم می‌داند.»


مصاحبه با رادیو فردا: آیا اعراب پیش از اسلام در جاهلیت به سر می‌بردند؟»

اهلیت چیست؟ آیا اعراب پیش از اسلام یا در آستانه ظهور اسلام آن طور که گروهی از مسلمانان می‌گویند جاهل بودند و در جاهلیت به سر می‌بردند؟ آیا نام‌گذاری دوران تاریخی پیش از اسلام در جهان عرب به عنوان دوران جاهلیت رواست؟ جاهلیت پیش از اسلام یعنی چه؟ آیا حقیقتاً پیش از اسلام تمام زنان زنده به گور می‌شدند؟ گروهی هستند که پاسخ متفاوتی به این پرسش‌ها می‌دهند. آنها می‌گویند پیش از اسلام جاهلیتی در کار نبوده.


مصاحبه با بى‌بى‌سى درباره بیست سالگی دوم خرداد هفتاد و شش»

اصلاحات آغاز شده در دوم خرداد ۷۶، پروژه ای ناکام و پایان یافته است یا همچنان می خروشد و پیش می رود؟ با حضور: حسن یوسفی اشکوری، پژوهشگر دینی و نماینده پیشین مجلس، مهدی خزعلی، نویسنده و فعال سیاسی و عباس میلانی، رییس بخش ایران شناسی دانشگاه استانفورد. مأخذ: برنامه صفحه ۲ بی بی سی […]


مقالات برگزيده از ديگران

رویاروی «رؤیا» – بخش سوم»

اشاره: قسمت سوم رویاروی رؤیا گفتگو با آقای دکتر عبدالکریم سروش است که در زیتون منتشر شده و اکنون در اینجا بازنشر می شود. رویاروی «رویا» – بخش سوم سلسله گفت‌و‌گو‌هایی با عبدالکریم سروش در باره نظریه «رویاهای رسولانه» *** زیتون–افسانه فرامرزی: سال گذشته، در حالی که سه سال از انتشار سلسله مقالات «محمد(ص) راوی […]


اندیشه نو و تخیل رهایی بخش نو برای تجدید قوای اتوپیایی»

اشاره: متن زیر به قلم آقای دکتر محمدرضا نیکفر است که در رادیو زمانه منتشر شده و اکنون در اینجا بازنشر می شو. این یادداشت متن گفتاری کوتاه است عرضه شده در جلسه‌ای در کلن (۱۰ تیر ۱۳۹۶) به مناسبت چهلمین سالگرد درگذشت علی شریعتی. من پیش از این گفتار، مقاله‌ای به همین مناسب نوشته […]


تصویری رادیکال از آینده»

اشاره: متن زیر به قلم آقای علیرضا رجایی است که در روزنامه شرق منتشر شده و در سایت ملی – مذهبی بازنشر شده و اکنون در اینجا مجددا بازنشر می شود. در روزگاری که از در و دیوار جهان، بحران و آشوب فرو می‌ریزد، به دشواری می‌توان تشخیص داد که کدامیک، مهم‌ترین آن‌ها است. نمی‌توان […]


رویاروی «رؤیا» ۲»

رویاروی «رویا» – ۲ گفت‌و‌گو‌ با عبدالکریم سروش رویاروی «رویا» – بخش دوم سلسله گفت‌و‌گو‌هایی با عبدالکریم سروش در باره نظریه «رویاهای رسولانه» *** زیتون–افسانه فرامرزی: سال گذشته، در حالی که سه سال از انتشار سلسله مقالات «محمد(ص) راوی رویاهای رسولانه» در سایت «جرس» گذشته بود، گفت‌و‌گوی تلویزیونی عبدالکریم سروش با عبدالعلی بازرگان در برنامه‌ی […]