اخبار و گزارش

برنامه ویدیوئى پرتو نور تحت عنوان: دین و نیازهاى انسان

برنامه تلویزیونى “پرتو نور” شماره ۱۵۳۷
دین و نیازهاى انسان
به مدت ۵۷ دقیقه

ادامه »

مقالات

آموزه های شریعت سنگلجی»

مروری بر تاریخ اصلاح دینی در ایران معاصر – قسمت چهارم   درآمد در این قسمت به زندگی و شخصیت و تفکر و آموزه های یکی دیگر از پیشگامان اصلاح دینی معاصر یعنی شریعت سنگلجی می پردازیم. این شخصیت پس از شیخ هادی نجم­آبادی دومین شخصیت از نحله نوگرایان دینی سنتی است که به آن […]

ادامه »
ایرادهای «بنی اسرائیلی» ترامپ و ترامپیست های وطنی»

ظاهرا قرار بود که پس از پایان جنگ دوم جهانی و تشکیل سازمان ملل متحد و تدوین و تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر و بعدها میثاقین و صدها مصوبه حقوق بشری دیگر، جهان از نظر توسعه و صلح و امنیت و آرامش وضعیت بهتری داشته باشد. پایان جنگ سرد نیز عده ای را دچار این […]

ادامه »
ائتلاف یا همگرایی؛ کثرت در عین وحدت»

دو مقدمه ضروری: یکم. ضرورت عملی ائتلاف در قلمرو جامعه و سیاست «ائتلاف نیروهای سیاسی» برای رسیدن به هدف و یا اهدافی تعریف شده  و مشترک، هم تعریف و محدوده مشخص دارد و هم از دیرباز در تمام جوامع و در اشکال مختلف (از ادوار پیشامدرن تا پسامدرن) کم و بیش رواج داشته و دارد. […]

ادامه »
آموزه های شیخ هادی نجم آبادی»

مروری بر تاریخ اصلاح دینی در ایران معاصر – قسمت سوم   درآمد در سومین قسمت به یکی دیگر از شخصیت های دینی و اجتماعی جریان اصلاخ دینی در ایران معاصر می پردازیم و آن شیخ هادی نجم­آبادی است. نجم­آبادی از یاران و در واقع از تأثیرپذیرفتگان سید جمال­الدین اسدآبادی بوده است. او شخصیتی دینی، […]

ادامه »
پاسخ هایی برای اندیشیدن ۱۱۸- پاسخ به چند پرسش حول مقاله «روزی که خلع لباس شدم»»

اشاره: متن زیر نقل چند کامنت و پاسخ من در پای مقاله «روزی که خلع لباس شدم» است که اخیرا در زیتون منتشر شده اس.   با سلام و عرض ارادت. شانس خوبئ بود که از لباسی خلع شوید که به تن صد‌ها آخوند شیاد و آیت الله خون اشام است.   چند پرسش شخصی […]

ادامه »
روزی که خلع لباس شدم»

اشاره: این روزها خلع لباس یک روحانی به نام سید حسن آقامیری در قم، بازتاب گسترده ای در رسانه ها و شبکه های اجتماعی داشته است. ظاهرا شهرت این حجه الاسلام بیشتر به دو دلیل است. یکی این که او (برخلاف عموم روحانیان) اهل کار با شبکه های اجتماعی است و اهل گفتگو با جوانان […]

ادامه »
از ما عبرت بگیرید!»

اشاره: این نوشته در زمستان ۱۳۸۷ به مناسبت سی امین سالگرد انقلاب (در ایتالیا) نگاشته شده و در همان زمان در تارنمای «روز آنلاین» منتشر شده است. از آنجا که موضوع و مضامین این نوشته (حداقل از نظر من) اهمیت ویژه دارد، بازنشر آن را در چهلمین سالگرد انقلاب ایران مفید می دانم. هرچند باید […]

ادامه »
آیت الله خمینی؛ گندم نمای جوفروش»

تأملی در کردار و اطوار عاملان انقلاب به روایت یک انقلابی پیشین   اشاره: متن زیر در سال قبل در پاسخ به پرسش های دوستی در باره چگونگی و چرایی انقلاب ایران و این که چرا عده ای از اهل سیاست و روشنفکری در آن شرکت کرده و با انقلاب و به ویژه با نظام […]

ادامه »
پاسخ هایی برای اندیشیدن ۱۱۷- آیا می توان عبادت های اهل کتاب را جانشین عبادت های مسلمانان کرد؟»

سئوال:   آیا شرکت در مراسم نمازهای اهل کتاب می تواند حکم نماز برای مسلمانان را داشته باشد؟ با تشکر   پاسخ:     سلام «نماز اهل کتاب» و «نماز مسلمانان» دو مفهوم و دو ادب دینی متفاوت اند و یکی را نمی توان جانشین دیگری کرذ. هر یک دارای آثار وضعی خاصی است و […]

ادامه »
پاسخ هایی برای اندیشیدن ۱۱۶- صدای مردم صدای خداست به چه معناست؟»

پرسش: در ص ۷۷۲ جلد دوم خاطراتتان [از برلین تا اویت] نوشته ایید سخن مردم سخن خداست؟؟ چگونه می شود چنین چیزی همیشه صحت داشته باشد؟ با تشکر   پاسخ: باسلام اولا باید توجه داشت که این بیان ادبی و استعاری است و نه فلسفی و کلامی. درست مانند آن است که از اشعار حافظ […]

ادامه »
آموزه های سید جمال الدین اسدآبادی در دو بعد فکری و سیاسی»

مروری بر تاریخ اصلاح دینی در ایران معاصر – بخش دوم سید جمال­الدین اسدآبادی – قسمت دوم فصل سوم: بررسی چند اتهام از آنجا که زندگی و شخصیت و افکار و آموزه های عموم بزرگان دین و علم و به ویژه سیاست مورد توجه مردم و دوستان و دشمنان است، زندگی و افعال و افکار […]

ادامه »
پوران شریعت رضوی؛ «زن»ی که «خودش» بود.»

تاریخ ما «تاریخ مذکر» است و این، هرچند با توجه به روند تاریخ در مرحله پس از عصر کشاورزی، طبیعی می نماید ولی در عین حال منطبق با عدالت نبوده و نیست. در این برساخت ظاهرا طبیعی، ای بسا زنانی که شایسته اند و گاه از همسرانان و یا فرزندان ذکورشان شایسته تر اما در […]

ادامه »
برآمد یک تجربه: امتناع حکومت دینی در چهلمین سال انقلاب اسلامی»

درآمد این نوشتار  به مناسبت چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب ایران منتشر و در اختیار مخاطبان قرار می گیرد. آنچه در این متن عرضه می شود محصول دانش نویسنده از تاریخ اسلام و به ویژه برآمد تجربه ناکام جمهوری اسلامی ایران است که در پی وقوع یک انقلاب بزرگ مردمی در ۱۳۵۷ رخ داد؛ انقلابی که […]

ادامه »
اسلام و روحانیت؛ برندگان و یا بازندگان انقلاب؟»

اشاره» این مقاله در سایت دویچه وله منتشر شده است. پاسخ اجمالی پاسخ کوتاه من به پرسش عنوان نوشتار این است که اسلام و روحانیت شیعه با پیروزی انقلاب ایران در سال ۵۷ در آغاز برنده می نمودند ولی در اوج پیروزی روند زوال آغاز شد و حداقل تاکنون بازنده شمرده می شوند. آنچه در […]

ادامه »
شخصیت و آموزه های سید جمال الدین اسدآبادی»

مروری بر تاریخ اصلاح دینی در ایران معاصر – بخش نخست سید جمال ­الدین اسدآبادی – قسمت اول   درآمد مروری بر جریان اصلاح دینی معاصر ایران را با سید جمال­الدین اسدآبادی آغاز می کنیم. زیرا زندگی و افکار و آموزه ها و کارنامه سیاسی و اجتماعی او از سه جهت اهمیت دارد. اولا، سید […]

ادامه »
آیا قاتل امام علی «شکنجه» شد؟»

اخیرا در برنامه «به عبارت دیگر» تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی پیرامون شکنجه در جمهوری اسلامی، آقای ایرج مصداقی در گفتگو با آقای عنایت فانی اشاره‌ای به چگونگی مجازات ابن‌ ملجم مرادی ضارب و در نهایت قاتل امام علی بن ابی‌طالب به روایاتی اشاره کردند که در برخی منابع آمده است. هرچند خود ایشان نیز به درستی […]

ادامه »

بیانیه‌ها و پیام‌ها

بیانیه جمعی از فعالان سیاسی و فرهنگی در محکومیت اقدام ماجراجویانه اخیر دولت آمریکا مبنی بر تروریستی خواندن سپاه پاسداران ایران»

تصمیم کم سابقه دونالد ترامپ در افزودن نام سپاه پاسداران در فهرست سازمان های تروریستی مرحله جدیدی از تنش بین ایران و آمریکا و آتش افروزی در منطقه پیرامون کشور ماست. سپاه پاسداران علیرغم برخی کارکردهایی که در دفاع از کشور در دوران جنگ داشته است (جدا از اینکه فرماندهانش یکی از عوامل طولانی شدن […]


بیانیه جمعی از فعالان فرهنگی و سیاسی به برگماری ابراهیم رئیسی به ریاست قوه قضائیه»

تن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است: برگماری ابراهیم رئیسی به ریاست قوه قضائیه توسط رهبر جمهوری اسلامی پاداش به جنایتکاران و نمونه بارز دیگری از بی اعتنایی و لجبازی رهبر حکومت نسبت به افکار عمومی داخلی و بین المللی و ترجیح آمال و امیال اقلیت […]


تسلیت جمعی از نواندیشان دینی به مناسبت درگذشت پوران شریعت رضوی»

تنها حقیقت است که می ماند! روح شکیبای دکتر پوران شریعت رضوی پس از عمری تلاش، پایداری و تحمل  سختی‌های وارده از دوست و دشمن، از تن خاکی رها شد. او در کودکی برادر خود “علی اصغر” را در برابر تجاوز ارتش شوروی، در اوان جوانی مهدی (آذر) برادر دیگر را با گلوله استبداد در […]


نامه سرگشاده بیش از هشتصد ایرانی: اسماعیل بخشی و سپیده قلیان را آزاد کنید»

  ما امضا کنندگان این بیانیه، ضمن ابراز نگرانی شدید از وضعیت اسماعیل بخشی و سپیده قلیان، ‏دستگاه امنیتی وزارت اطلاعات و شخص رئیس جمهوری را مسئول حفظ جان و سلامتی آن دو و دیگر ‏فعالان جنبش های اجتماعی دانسته و خواهان آزادی هرچه سریع‌تر این دو زندانی هستیم. iran-emrooz.net | Sat, 26.01.2019, 16:34 بیش […]


حمایت جمعی از فعالان ملی – مذهبی از تظلم خواهی اسماعیل بخشی»

متن کامل این نامه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قراره گرفته٬ به شرح زیر است: «آزادی» یکی از محوری ترین شعارهای انقلاب مردم ایران علیه استبداد در طول تاریخ ایران و علیه نظام سلطنتی بود. یکی از مصادیق مهم استبداد در نظر مردمان آن روزگار وجود «زندانی سیاسی» و «شکنجه» و یکی از نمادهای […]


سخنرانى‌ها

آیا انقلاب بهمن اسلامی بود؟»

وبینار زنده با امکان پرسش و پاسخ
یکشنبه ۲۷ ژانویه/برابر با ۷ بهمن
ساعت ۷ عصر اروپای مرکزی/۹:۳۰ شب تهران


مؤلفه‌هاى اصلى در جنبش پروتستانى»

به مناسبت پانصدمین سال رفرماسیون در اروپا و مغرب زمین سلسله جلساتی از آغاز سال ۲۰۱۸ میلادی در کلن برگزار میشود. در این سلسله گفتارها، رفرماسیون مسیحی و اصلاح دینی با تمرکز در ایران معاصر مورد بحث و گفتگو قرار میگیرد. موضوع سخن ماه فوریه: موئلفه های اصلی در جنبش پروتستانی سخنران: حسن یوسفی اشکوری


مروری بر تاریخچه جنبش اعتراضی مارتین لوتر»

به مناسبت پانصدمین سال رفرماسیون در اروپا و مغرب زمین سلسله جلساتی از آغاز سال ۲۰۱۸ میلادی در شهر کلن آلمان برگزار خواهد شد


سخنرانى نواندیشی دینی و حقوق زنان»

این سخنرانى در جمع دوستداران شریعتى در ریدکال انجام شده است: بخش اول [Audio clip: view full post to listen]


سخنرانى شریعتی و غرب»

این سخنرانى در جمع دوستداران شریعتى در ریدکال انجام شده است: بخش اول [Audio clip: view full post to listen]


مصاحبه‌ها

فقط یک مؤلفه، شناسنامه ی ایرانی، برای ایرانی بودن کافی است»

اشاره: متن زیر گفتگوی آقای محمد حیدری برای سایت «آسو» با من است که اخیرا در همان تارنما منتشر شده و اکنون در اینجا بازنشر می شود هویت ملی چیست؟ ایرانی بودن چه مؤلفه‌هایی دارد؟ و چه نسبتی با ناسیونالیسم ایرانی می‌تواند برقرار کند؟ در سلسله گفتگوهایی درباره‌ی آینده‌ی ایران ، این پرسش‌ها را این بار با […]


لائیسته و جایگاه حزب مذهبی در آینده ی ایران»

مصاحبه با تلویزیون دیدگاه
رامین کامران و حسن یوسفی اشکوری
برنامه‌ای از کورش عرفانی


انقلاب ۵۷ «اسلامی» نبود»

چهل سالگی انقلاب گفت‌‌و‌گو با حسن یوسفی اشکوری: انقلاب ۵۷ “اسلامی” نبود   ستم و خشونت نظام‌مند در چهاردهه حکومت‌داری جمهوری اسلامی پس از انقلاب ۱۳۵۷ باعث شده است که انتقاد از این حکومت مستقیماً به انتقاد از انقلاب ترجمه شود و فعالان انقلاب، به ویژه در شرایط بحرانی کنونی و در آستانه چهل‌سالگی آن انقلاب، به […]


مستند «بهتان برای حفظ نظام»»

استفاده حکومت ایران از انتشار تهمت –و حتی تهمت‌‌های جنسی– علیه منتقدان و دگراندیشان، حکایت آشنایی در دهه‌های گذشته است. حسین باستانی در مستند بهتان برای حفظ نظام، به بررسی “توجیهاتی شرعی” می‌پردازد


مصاحبه با برنامه چهره‌ها»

چهره ها عنوان برنامه ایست در معرفی و شناختی درون گرایانه از شخصیتهای علمی،سیاسی،فرهنگی و اجتماعی در گفتگویی صمیمی


مقالات برگزيده از ديگران

محمد قهرمان ضد روحانیون در دوران روشنگری اروپا»

اشاره» این مقاله ترجمه ای از مقاله ی است و منتشر شد در وبسایت زیتون و در اینجا بازنشر می شود. جان تالن | ترجمه: ع.ب در قرن ۱۶ میلادی چاپ ترجمه قرآن و انتشار عمومی آن در اروپا اقدام بسیار تهوّرآمیز و خطرناکی محسوب می‌شد؛ به نظر روحانیون کلیسا این کار ممکن بود باعث […]


رام کردن زن سرکش – بازنشر از سایت ایران امروز»

  خوانشی فمینیستی از آیه ۳۴ سوره نساء رام‌کردن زن سرکش زمانه مفیدی (مطالعات زنان در دین، دانشگاه تحصیلات عالی کلرمونت، کالیفرنیا) مطالعات فمینیستی در حوزه اسلام درباره هیچ آیه‌ای بیش از آیه جنجالی ۳۴ سوره نساء بحث نکرده است. دلیل آن هم کثرت برداشت‌های حقوقی و اجتماعی است که از آیه شده است. برداشت‌هایی […]


مذهب در مسلخ»

اشاره: این نوشته در سایت باشگاه اندیشه منتشر شده و اکنون در اینجا بازنشر می شود مروری بر کتاب «جهان بدون اسلام» نوشته گراهام فولر   [مسلمانان] می‌توانید در خاک خود با آرامش زندگی کنید، به شما آسیبی نخواهد رسید؛ [اما] در سمت شرق [استانبول] نه در سمت غرب (بخش اروپایی استانبول)! آنجا جایی را […]


روشنفکران و انقلاب»

اشاره: این گفتگو پیش از این در تارنمای آسو» منتشر شده و اکنون برای فایدت بیشتر در اینجا بازنشر می شود. pezhvak-e-iran ایران در فاصله‌ی کم‌تر از یک قرن دو انقلاب بزرگ را از سر گذرانده است، انقلاب مشروطه و انقلاب اسلامی.  چگونه بود که در انقلاب مشروطه، رهبران فکری جامعه، به دنبال الگوهایی از جوامع مدرن […]


حجاب در غرب: تاریخی هزار ساله»

حجاب‌ها: روایتی تاریخی از قرون وسطی تا شورای دوم واتیکان، نوشته‌ی نیکول پلگرین، انتشارات ۲۰۱۷٫ نیکول پِلِگرین به شکلی عالمانه در ۴۱۰ صفحه به کندوکاو در جنبه‌های تاریخی، فرهنگی، روانشناختی، جامعه‌شناختی، و انسان‌شناختی اَشکال و کاربردهای حجاب و نحوه‌ی بازنمایی آن در غرب، و به طور خاص در فرانسه از قرون وسطی تا دهه‌ی ۱۹۶۰، می‌پردازد. […]