اخبار و گزارش

برنامه ویدیوئى پرتو نور تحت عنوان: فرهنگ حذف

برنامه تلویزیونى “پرتو نور” شماره ۱۴۴۹
فرهنگ حذف
به مدت ۵۸ دقیقه

ادامه »

مقالات

نسبت قیام امام حسین با صلح امام حسن»

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام – قسمت سی و ششم درآمد موضوع مهم دیگر تعیین نسبت قیام امام حسین با صلح امام حسن است که از دیرباز مورد بحث و مناقشه بوده و هست. از آنجا که جز امام حسین دیگر امامان ده‌گانه بعدی (امام چهارم تا دوازدهم)، هیچ یک از طریق جنبش […]

ادامه »
امکان اصلاح در دین اسلام»

اشاره: این مقاله پیش از این در شماره ششم نشریه «آزادی اندیشه» منتشر شده و اکنون در اینجا بازنشر مشود. درآمد حول موضوع اصلاح (رفرم) و یا امتناع اصلاح در دین اسلام و یا در چگونگی و چرایی اصلاح دینی در ذهن و ادب اسلامی معاصر، موضوعات و مسائل مهم و فراوانی وجود دارد که […]

ادامه »
رشیدی مطلق های جدید و داستان «ارتجاع سرخ و سیاه»»

اخیرا جریانی از سرنگونی طلبان در خارج از کشور اعلام موجودیت کرده که، افزون بر هماهنگی سنتی و رایج با عموم سرنگونی خواهان چهل ساله جمهوری اسلامی و استفاده از ادبیات تکراری این مجموعه، در پاره ای از موارد از ادبیات خاص و تازه هم بهره می گیرد. شاخص ترین این ادبیات یکی استخدام واژه […]

ادامه »
پاسخ هایی برای اندیشیدن ۱۱۵- پاسخی به یک پرسش در باره مضمون سخنرانی آقای دکتر فیرحی»

اشاره: اخیرا دوستی در یک کانال تلگرامی از من خواسته بود تا در باره دو سخنرانی زنده یاد احمد قابل و جناب دکتر داود فیرحی اظهار نظر کنم و من چند خطی در پاسخ نوشته و در همان کانال منتشر کرده ام و اکنون برای اطلاع خوانندگان سایت در اینجا (البته با حذف نام دوست […]

ادامه »
پاسخ هایی برای اندیشیدن ۱۱۴- پاسخ به چند نکته در حاشیه مقاله «آیا قیام مسلحانه . . .؟»»

اشاره: متن زیر پاسخ من به چهار کامنت است در حاشیه مقاله «آیا قیام مسلحانه جایز بوده است؟» که اخیرا در وب سایت زیتون منتشر شده است. اول: با سلام. این نوشتار بسیار جالب و خواندنی است. البته من متوجه نشدم که کدام قسمت با مراجعه به تاریخ و کدام قسمت از نقل و قول‌های […]

ادامه »
آیا قیام مسلحانه با هدف تغییر رژیم مجاز بوده است؟»

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام – قسمت سی و پنجم درآمد چنان که آمد، قرار بر این شد که چهار فصل از مجموعه پانزده قسمتی موضوعات مربوط به جنبش حسین بن علی و رخداد کربلا فعلا در این سلسله جستارها، به بحث و مداقه نهاده شود و اینک دومین قسمت تقدیم می‌شود. در […]

ادامه »
کروبی و «اصلاح اصلاحات»»

مدتی است که پیشنهاد «اصلاح اصلاحات» در ایران مطرح شده و افراد مختلف از زوایای گوناکون در این باب اظهارنظر کرده و دیدگاههای خود را ابراز کرده اند. اما به گمانم نامه اخیر شیخ شجاع جناب کروبی به اعضای مجلس خبرگان رهبری معنا و مضمون واقعی مفهوم اصلاحات و جهت گیری و هدف گذاری فرجامین […]

ادامه »
انگیزه ها و زمینه های اجتماعی رخداد کربلا»

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام – قسمت سی و چهار درآمد به گمانم داستان جنبش امام حسین و واقعه کربلا و فاجعه عاشورا، مهمترین و پیچیده ترین و به یک معنا مبهم ترین حادثه تاریخ اسلام و به ویژه هفتاد سال نخست آن است. این ماجرا در ذهن و زبان و ادبیات روزمره […]

ادامه »
پاسخ هایی برای اندیشیدن ۱۱۳- آیا امکان دارد روزی مجازات اعدام در فقه اسلامی حذف شود؟»

اشاره: این پرسش ها و پاسخ ها از آقای علی کلایی است که اخیرا در سایت رادیو زمانه در کنار پاسخ هایی آقایان سروش وکدیور منتشر شده است. البته با اندک تغییراتی. ۱- امکان دارد روزی دستگاه رسمی دینی در اسلام، چه شیعیان و چه اهل سنت بپذیرند که مجازات اعدام از آموزه های دینی […]

ادامه »
مرگ هما سلطانی و پیامدهایی که می تواند داشته باشد»

اشاره: این متن سخنرانی من است در مراسم نکوداشت هما سالطانی در شهر نورنبرگ آلمان در تاریخ ۱۱ آگوست ۲۰۱۸ درگذشت ناگهانی هما سلطانی دختر جوان عبدالفتاح سلطانی وکیل دادگستری و معصومه دهقان (سلطانی) معلم در ایران موجب رنج و اندوه بسیاری در داخل و در خارج از آن شد. در آغاز مرگ نابهنگام این […]

ادامه »
پاسخ هایی برای اندیشیدن ۱۱۲- گفتگویی در باب مقاله معاویه . . . .»

اشاره: متن زیر گفتگویی است مکتوب بین یک منتقد و من در پیرامون مقاله معاویه . . . در سایت زیتون. چنان که ملاحظه می شود، منتقدی مطلبی نوشته و من هم پاسخ داده و باز این گفتگو چند بار ردو بدل شده است. از آنجا که با پاسخ اخیر ایشان دریافتم ادامه گفتگو غیر […]

ادامه »
معاویه؛ بنیانگذار اشرافیت عربی – اسلامی»

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام – قسمت سی و سوم درآمد در این جستار مهم‌ترین حادثه بحث‌برانگیز دوران خلافت معاویه بن ابی‌سفیان مورد واکاوی و مناقشه قرار می‌گیرد و آن اتهام بنیانگذاری اشرافیت عربی – اسلامی است. در ذیل همین عنوان موضوع مهم تعیین ولعیهد و جانشین به وسیله معاویه بسیار برجسته و […]

ادامه »
پاسخ هایی برای اندیشیدن ۱۱۱- چند پرسش در باره ملی – مذهبی»

اشاره: متن زیر پاسخی است به چند پرسش از آقای احمد. این پرسش و پاسخ در ادامه مقاله ام در سایت زیتون با عنوان «ما بسته تو هستیم حاجت به بستنی نیست» منتشر شده است. هموطن دانشمند ،جناب اشکوری ،درگذشت اقای محمد بسته نگار را به جنابعالی و همه دوستدارانش تسلیت می گویم. اما اجازه […]

ادامه »
ما بسته تو هستیم!»

دوست دیرین و یار همیشه همراه محمد بسته نگار درگذشت. مرگی دیگر از مرگ های اندوهبار در این سال های غربت و دور از وطن در وطن. در این ده سال خبر مرگ های زیادی از بستگان و دوستان و همراهان زیادی مرا آزرده کرده است. مرگ عزیزانی که حتی نتوانی بر بازماندگش از نزدیک […]

ادامه »
مشکل ناکارآمدی؛ بنیادی ترین مشکل ایران کنونی»

اشاره: این مقاله اخیرا (البته با اندکی تغییر) در سایت «دویچه وله فارسی» منتشر شده است چند نکته ضروری به مثابه مقدمه یکم. مراد از «مشکل» در این مبحث، عاملی است که به عنوان «مانع» بر سر راه حل مسائل ریز و درشت روزمره عمل می کند. فرض این است که در ایران کنونی مشکلاتی […]

ادامه »
وجدار بیدار»

از باب مقدمه دکتر علی اصغر حاج سید جوادی در ۹۴ سالگی درگذشت. این خبری بود که دیروز شنیدم. دریافت این خبر مرا به حدود نیم قرن خاطره از علی اصغر حاج سیدجوادی پیوند زد. حاج سیدجوادی را از اواخر دهه چهل و بعد پنجاه شناختم؛ از مقالات پرشورش در روزنامه کیهان آن روزگار. اکنون […]

ادامه »

بیانیه‌ها و پیام‌ها

پیام تسلیت جمعی از فعالان ملی-مذهبی و نواندیشان دینی خارج کشور به مناسبت درگذشت پروین بختیارنژاد»

انا لله و انا الیه راجعون بانوی صبور و فرهیخته و آزاده، خانم پروین بختیارنژاد، عضو شورای فعالان ملی ـ مذهبی، کنشگر حقوق زنان، روزنامه‌نگار و پژوهشگر آسیب‌های اجتماعی، درگذشت. چهار دهه کنشگری سیاسی و مدنی او، و فشارها و تهدیدها و احضارها و رنج‌هایی که تحمل کرد، برای جان آغشته به بیماری سخت او، […]


بیانیه جمعی از نمایندگان ادوار مجلس خارج از کشور از نامه آقای کروبی به مجلس خبرگان رهبری»

نزدیک به هشت سال از حصر و حبس خانگی غیرقانونی آقایان مهدی کروبی و میرحسین موسوی و سرکار خانم زهرا رهنورد می گذرد اما این حصریان همچنان مقاوم و استوار برمطالبات قانونی خود از حاکمیت ایستاده اند. در این شرایط جناب کروبی هرازگاه با صدور بیانیه و نامه به بیان دیدگاه تحلیلی خود در تناسب […]


بیانیه بیش از ۲۰۰ فعال سیاسی و مدنی داخل و خارج از کشور در حمایت از نامه مهدی کروبی»

🍃 از روشنگری و راهگشایی آقای کروبی حمایت می‌کنیم زیتون– بیش از ۲۰۰ فعال سیاسی و مدنی داخل و خارج از کشور٬ طی بیانیه اعلام کردند که «از روشنگری و راهگشایی آقای کروبی حمایت می‌کنند.» به گزارش «زیتون» در این بیانیه آمده است: آسیب شناسی و راهگشایی جناب آقای کروبی به خصوص در چارچوب محدود […]


پیام تسلیت جمعی از فعالان ملی – مذهبی و نواندیشان دینی خارج از کشور به مناسبت درگذشت هما سلطانی»

ه‌نام خدا وَ بَشِّرِ الصَّابِرِینَ الَّذِینَ إِذَا أَصَابَتْهُم مُّصِیبَهٌ قَالُواْ إِنَّا لِلّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعونَ برادر عزیز و آزاده، وکیل گرانقدر، جناب آقای عبدالفتاح سلطانی خواهر صبور و استوار، سرکار خانم معصومه دهقان تسلیت صمیمانه و مراتب همدلی عمیق ما را به‌‌خاطر درگذشت فرزند نازنین‌تان بپذیرید؛ «هما»یی که در کمتر از سه دهه زندگی، […]


پیام تسلیت جمعی از ملی – مذهبی ها و فعالان فرهنگی و سیاسی خارج از کشور به اردشیر امیراجمند به مناسبت درگذشت خواهرشان»

به‌نام خدا وَ بَشِّرِ الصَّابِرِینَ الَّذِینَ إِذَا أَصَابَتْهُم مُّصِیبَهٌ قَالُواْ إِنَّا لِلّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعونَ برادر عزیز، جناب آقای دکتر اردشیر امیرارجمند تسلیت صمیمانه و مراتب همدلی عمیق ما را به‌‌خاطر درگذشت خواهر گرامی‌تان بپذیرید. غم این فقدان، به‌‌ویژه با توجه به عدم‌‌امکان حضور شما در آیین خاک‌سپاری و گرامی‌داشت آن مرحومه، رنج مضاعفی […]


سخنرانى‌ها

مؤلفه‌هاى اصلى در جنبش پروتستانى»

به مناسبت پانصدمین سال رفرماسیون در اروپا و مغرب زمین سلسله جلساتی از آغاز سال ۲۰۱۸ میلادی در کلن برگزار میشود. در این سلسله گفتارها، رفرماسیون مسیحی و اصلاح دینی با تمرکز در ایران معاصر مورد بحث و گفتگو قرار میگیرد. موضوع سخن ماه فوریه: موئلفه های اصلی در جنبش پروتستانی سخنران: حسن یوسفی اشکوری


مروری بر تاریخچه جنبش اعتراضی مارتین لوتر»

به مناسبت پانصدمین سال رفرماسیون در اروپا و مغرب زمین سلسله جلساتی از آغاز سال ۲۰۱۸ میلادی در شهر کلن آلمان برگزار خواهد شد


سخنرانى نواندیشی دینی و حقوق زنان»

این سخنرانى در جمع دوستداران شریعتى در ریدکال انجام شده است: بخش اول [Audio clip: view full post to listen]


سخنرانى شریعتی و غرب»

این سخنرانى در جمع دوستداران شریعتى در ریدکال انجام شده است: بخش اول [Audio clip: view full post to listen]


برگرفته‌های اصلاح‌طلبان مسلمان از اصلاح دین مسیحی»

رفرماسیون در جهان مسیحی و تأثیر آن بر ما انجمن آزادی اندیشه


مصاحبه‌ها

خامنه ای، تلگرام و «حرام شرعی» خواندن تعرض به حریم خصوصی»

اشاره: این گفتگو به وسیله رضا حاجی حسینی انجام شده و در وب سایت رادیو زمانه منتشر شد و در اینجا بازنشر می شود. تلگرام در کنار دلار به موضوع اصلی بحث‌‌های روزهای اخیر در فضاهای مجازی و غیرمجازی فارسی‌زبان تبدیل شده و درباره فیلتر شدن یا نشدن آن خبرهای متفاوت و حتی گاه متضادی […]


اعدام کودکان در ایران: مسئله را چگونه می توان حل کرد؟»

اشاره: این گفتگو با وسیله رضا حاجی حسینی با عبدالکریم لاهیجی و اینجانب انجام شده و در ۱۶ فروردین ۹۷ در وب سایت رادیو زمانه منتشر شده و اکنون در اینجا بازنشر می شود. سال ۲۰۱۸: شماری زیادی از کشورهای جهان به سوی لغو مجازات اعدام گام برمی‌دارند. در اولین ماه این سال میلادی اما […]


مصاحبه با رادیو فرانسه: حجاب اجباری، خیر؛ پوشش اختیاری، آری»

مطالبات زنان در جامعه ای انباشته از خواسته های در انتظار، آنچنان گسترده است که شاید بحث در مورد برخی از آنها به مثابه سخن گفتن از آرزوها و امیدهایی باشد که به رویاهای خیالی شباهت دارند. از مهمترین دلایل معطل ماندن این مطالبات نبود فضای حداقلی باز سیاسی و عدم اجازه فعالیت به نهادهای […]


مصاحبه با رادیو دویچه وله آلمان؛ دراویش گنابادی، مرز پرهیز از خشونت و دفاع شخصی کجاست؟»

در درگیری‌‌های اخیر میان دراویش گنابادی و نیروی انتظامی عده زیادی از دراویش زخمی و بازداشت و از هر دو طرف چند تن کشته شدند. رهبر دراویش بر پرهیز از خشونت تاکید کرده، اما آستانه تحمل در برابر حمله، پرهیز از خشونت تا کجاست و حق دفاع شخصی چه معنایی دارد؟ روز دوشنبه ۳۰ بهمن […]


به عبارت دیگر، مصاحبه‌اى با شبکه بی بی سی»

حسن یوسفی اشکوری، پژوهشگر دینی و نویسنده کتاب “از برلین تا اوین”


مقالات برگزيده از ديگران

علم و عقلانیت»

اشاره: متن زیر گفتگوی روزنامه سازندگی با آقای دکتر علی پایاست که در وب سایت زیتون بازنشر شده و اکنون در اینجا بار دیگر بازنشر می شود. جناب پایا «گره‌گشایی به شیوه فیلسوفان و مهندسان» در سلسله کتابهای صاحبنظران ایرانی در مورد آموزش عالی منتشر شده است. چه جنبهای از نهاد دانشگاه و علم را […]


صف‌بندی‌های فقه سکولار و فقه انقلابی در انتخاب جانشینی رهبر»

اشاره: متن زیر به قلم آقای یاسر میردامادی است که در سایب بی بی سی منتشر شده واکنون در اینجا بازنشر می شود. ۱- حوزه “انقلابی” در مسیر انشقاق در مرداد ماه امسال، رخدادی در شهر قم رقم خورد که می‌توان آن را نشان از تغییر رابطه نظام و حوزه به شمار آورد: بخش نزدیک […]


تاریخ فقه در خدمت حکمرانیِ بی‌مهار: نقدی بر کتاب مدخل علم فقه»

اشاره: این مقاله به قلم فاطمه صادقی است و در سایت زیتون منتشر شده و اکنون در اینجا بازنشر می شود. شکل‌گیری نظام جمهوری اسلامی، مجالی برای طرح بحث از نسبت میان فقه، حکومت و قانون بود. از همان ابتدای انقلاب چنین بحث­­ هایی مطرح شدند که مقتضیات حکومت جدید و طوفان حوادث، آنها را […]


چرا به شریعتی نیازمندیم؟»

اشاره» این مقاله که به قلم هادی حکیم شفائی است در وب سایت «زیتون» منتشر شده و در اینجا بازنشر می شود. ضرورت بازخوانی و نقدِ میراث فکری گذشته انسان، تنها موجودی است که از خود برای نسل‌هایی که از پی می‌رسند، میراث به جای می‌نهد. تاریخمند بودنِ آدمی، بدون میراث، قابل تصور نیست. ما […]


سایه اسرائیل بر رابطه تاریخی مسلمانان و یهودیان»

اشاره: مقاله زیر به قلم آقای دکتر حسن فرشتیان است که در نشریه «میهن» منتشر شده و بعد در سایت «زیتون» بازنشر شده و در اینجا بار دیگر به نقل از زیتون بازنر می شود. پیش‌درآمد: به نظر می رسد اکنون رابطه مسلمانان و یهودیان، به شکل یک نزاع غیرقابل حلی درآمده است که محصول […]